W trakcie pracy urządzeń przemysłowych dochodzi do wielu naprężeń w różnych płaszczyznach i konieczne jest zabezpieczenie się przed każdą ewentualnością. Nawet drobne uszkodzenia mogą doprowadzić do przestoju produkcji oraz kosztownych napraw. Jednocześnie może dochodzić do zjawiska tzw. zmęczenia materiału tzn. jednorazowe poddanie go danym obciążeniem nie prowadzi do żadnego uszczerbku, ale już wielokrotne zginanie lub zgniatanie może wyrządzić szkody. Jednym ze zjawisk, przed którymi należy zabezpieczyć urządzenia, jest rozszerzalność i kurczliwość pod względem zmian temperatury.
Przed rozszerzalnością cieplną zabezpieczano się od dawna. Ten temat nie należy do abstrakcji i wiele elementów konstrukcyjnych musi przeciwdziałać negatywnym skutkom tego zjawiska. Przykładami, które jako pierwsze przychodzą do głowy, są szyny kolejowe i mosty. Sama zmiana długości jest wpływem trzech czynników: współczynnika rozszerzalności cieplnej, długości oraz różnicy temperatur. Pierwszy z nich jest cechą samego materiału.
Kompensator to urządzenie, którego celem jest przyjmowanie na siebie obciążeń związanych ze zmianami temperatury. Najprostszym przykładem byłoby zastosowanie sprężyny, która odkształcałaby się wraz ze zmianami temperatury, ale takie podejście byłoby uproszczeniem, gdyż istnieją różne warianty tego elementu. Należy pamiętać, że odpowiednie dobranie kompensatorów można przynieść znaczące korzyści poprzez ochronę całego systemu urządzeń. Przykładowe urządzenia wysokiej klasy (oraz inne związane z armaturą przemysłową) można znaleźć na http://www.gtm-pv.pl.
Budowa tego elementu zależy od jego rodzaju. Przykładowo kompensator dławikowy składa się z korpusu w postaci stalowych rur oraz jest wzmacniany dzięki m.in. pierścieniowi oporowemu, kołnierzom i tulei. Stosowany jest głównie w przypadku transportu wody lub materiałów sypkich. Odpowiednik mieszkowy dzieli się na kilka podkategorii. Z wyglądu (i zasady działania) przypomina sprężynę.
